برای تحصیل در مجارستان بیش از ۹۰ روز، شهروندان ایرانی باید پیش از سفر، ویزای ملی نوع D تحصیلی را از طریق سفارت مجارستان در تهران دریافت کنند؛ این ویزا با هزینهٔ ۱۱۰ یورو صادر می‌شود، رسیدگی آن حداقل ۲۱ روز تقویمی طول می‌کشد و پس از ورود به مجارستان باید ظرف مهلت تعیین‌شده، کارت اقامت تحصیلی را از طریق سامانهٔ Enter Hungary یا حضوری نزد ادارهٔ کل ملی پلیس مهاجرت (OIF) دریافت کنید.
انواع ویزای تحصیلی مجارستان و تفاوت آن‌ها
مجارستان برای متقاضیان ایرانی دو مسیر جداگانه دارد: برای دوره‌های کوتاه‌مدت آموزشی یا زبان زیر ۹۰ روز، «ویزای شینگن نوع C» با زیرشاخهٔ «آموزشی/علمی/حرفه‌ای» یا «دانشجوی بازدیدکننده» کافی است. اما برای دورهٔ تحصیلی کامل (کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکتری یا دوره‌های بیش از سه ماه)، باید «ویزای ملی نوع D» دریافت شود که مجوز ورود و سپس تبدیل آن به کارت اقامت تحصیلی را فراهم می‌کند. طبق اعلام رسمی مرکز درخواست ویزای مجارستان، ویزای نوع C را مرکز ویزای مجارستان در تهران صادر می‌کند، اما ویزای نوع D تنها از طریق سفارت مجارستان در تهران و با تعیین وقت قبلی قابل‌دریافت است.
مراحل دریافت ویزای تحصیلی پیش از سفر
۱. دریافت نامهٔ پذیرش دانشگاه
نخستین گام، دریافت تأیید پذیرش از یک دانشگاه یا مؤسسهٔ آموزشی مجاز مجارستانی است. طبق پورتال رسمی مهاجرتی اتحادیهٔ اروپا، این مدرک می‌تواند نامهٔ پذیرش رسمی یا گواهی وضعیت دانشجویی باشد.
۲. آماده‌سازی مدارک
بر اساس پورتال اتحادیهٔ اروپا و دستورالعمل سفارت مجارستان، مدارک اصلی شامل این موارد است: گذرنامهٔ معتبر برای تمام مدت اقامت، نامهٔ پذیرش یا گواهی دانشجویی، مدرک تسلط زبانی (گواهی زبان رسمی یا گواهی تحصیل پیشین به همان زبان)، مدرک محل اقامت در مجارستان (خوابگاه یا اجاره‌نامه)، گواهی بیمهٔ درمانی، و مدرک تمکن مالی کافی برای هزینه‌های زندگی و بازگشت. برای درخواست ویزای تحصیلی، اسناد ترجمه‌شده از جمله شناسنامه، گواهی تحصیلی و مستندات حمایت مالی باید رسمی و تاریخ ترجمه آن‌ها معمولاً کمتر از یک سال باشد.
۳. تعیین وقت و ارائه در سفارت مجارستان تهران
درخواست ویزای نوع D تنها با وقت قبلی در سفارت مجارستان در تهران بررسی می‌شود (نه در مرکز ویزای برون‌سپاری‌شده). هزینهٔ این ویزا ۱۱۰ یورو است که باید نقدی و به یورو با مبلغ دقیق پرداخت شود؛ در صورت استفاده از خدمات مرکز درخواست ویزا برای هماهنگی، کارمزد خدماتی ۲۷ یورو نیز افزوده می‌شود. زمان رسیدگی حداقل ۲۱ روز تقویمی از زمان تکمیل پرونده است، اما تصمیم نهایی با صلاحدید سفارت است و می‌تواند طولانی‌تر شود.
تمکن مالی و بیمهٔ درمانی
پورتال رسمی مهاجرتی اتحادیهٔ اروپا الزام می‌کند متقاضی «منابع مالی و وسایل امرار معاش کافی» برای دوران اقامت و بازگشت داشته باشد، بدون آنکه رقم ثابتی اعلام کند؛ این یعنی میزان دقیق تمکن مالی ممکن است بسته به دانشگاه، مقطع تحصیلی و زمان درخواست متفاوت باشد و باید از سفارت مجارستان یا دانشگاه پذیرنده در زمان اقدام استعلام شود. [بررسی شود: رقم دقیق حداقل تمکن مالی ماهانه برای ویزای تحصیلی مجارستان در هیچ‌یک از صفحات رسمی اتحادیهٔ اروپا یا سفارت مجارستان به‌صورت عدد ثابت منتشر نشده و باید در زمان درخواست با سفارت یا دانشگاه پذیرنده نهایی شود.] بیمهٔ درمانی نیز الزامی است و دانشجو باید گواهی پوشش درمانی معتبر برای کل دوران اقامت ارائه کند.
پس از ورود: دریافت کارت اقامت تحصیلی از Enter Hungary
پس از ورود با ویزای نوع D، دانشجو باید برای کارت اقامت تحصیلی اقدام کند. طبق پورتال رسمی مهاجرتی اتحادیهٔ اروپا، این کار به دو روش ممکن است: ثبت‌نام الکترونیکی از طریق سامانهٔ Enter Hungary با هزینهٔ ۲۴٬۰۰۰ فورینت، یا مراجعهٔ حضوری به ادارهٔ منطقه‌ای ادارهٔ کل ملی پلیس مهاجرت (OIF) با هزینهٔ ۳۹٬۰۰۰ فورینت. مدارک لازم برای این مرحله شامل کپی کامل گذرنامه (همهٔ صفحات دارای مهر)، گواهی وضعیت دانشجویی از دانشگاه، صورت‌حساب بانکی برای اثبات تمکن مالی (قابل‌قبول بودن حساب والدین با امضای رضایت‌نامه)، فرم گزارش محل اقامت که باید توسط موجر یا مؤسسهٔ خوابگاه امضا شود، و گواهی بیمهٔ درمانی است. در صورت ناقص بودن مدارک، ادارهٔ مربوطه معمولاً ظرف ۲۴ ساعت اطلاع می‌دهد و متقاضی باید ایمیل و حساب کاربری خود در سامانه را مرتب بررسی کند. حضور فیزیکی برای ثبت اطلاعات بیومتریک در این مرحله الزامی است.
مدت اعتبار و تمدید
کارت اقامت تحصیلی حداقل برای یک سال یا به اندازهٔ طول دوره (اگر کمتر از یک سال باشد) و حداکثر تا سه سال در نوبت اول صادر می‌شود و قابل‌تمدید برای یک تا سه سال دیگر است، تا زمانی که از اعتبار گذرنامهٔ دانشجو بیشتر نشود. برای تمدید، دانشجو باید دست‌کم ۳۲ روز پیش از انقضای کارت فعلی و از داخل مجارستان (نه از خارج) از طریق Enter Hungary اقدام کند؛ هزینهٔ تمدید ۲۳٬۰۰۰ فورینت است. شرط تمدید، اقامت واقعی حداقل ۹۰ روز از هر ۱۸۰ روز در مجارستان با همان کارت است. در صورت رد درخواست، فرصت تجدیدنظر ظرف ۸ روز از ابلاغ تصمیم وجود دارد.
بورسیهٔ تحصیلی استیپندیوم هانگاریکوم
برای دانشجویانی که به‌دنبال تحصیل رایگان همراه با کمک‌هزینهٔ ماهانه هستند، برنامهٔ دولتی «استیپندیوم هانگاریکوم» (Stipendium Hungaricum) هرساله از طریق پایگاه رسمی stipendiumhungaricum.hu فراخوان می‌دهد. برای سال تحصیلی ۲۰۲۶/۲۰۲۷، مهلت ثبت‌نام ساعت ۱۴:۰۰ به وقت اروپای مرکزی در تاریخ ۱۵ ژانویهٔ ۲۰۲۶ بوده است؛ این برنامه شهریهٔ کامل، کمک‌هزینهٔ ماهانه، کمک‌هزینهٔ اسکان، بیمهٔ درمانی و کارت دانشجویی را پوشش می‌دهد. دانشجویان پذیرفته‌شده در این برنامه نیز باید همان مسیر ویزای نوع D و سپس کارت اقامت تحصیلی را طی کنند؛ فراخوان و دفترچهٔ راهنمای هر سال باید از سایت رسمی بررسی شود تا از فهرست کشورهای واجد شرایط آن سال مطمئن شوید.
جمع‌بندی
مسیر تحصیل در مجارستان برای ایرانیان دو مرحلهٔ مجزا دارد: نخست دریافت ویزای ملی نوع D از سفارت مجارستان در تهران با هزینهٔ ۱۱۰ یورو و رسیدگی حداقل ۲۱ روزه، و سپس پس از ورود، دریافت کارت اقامت تحصیلی از طریق Enter Hungary یا ادارهٔ OIF با هزینهٔ ۲۴٬۰۰۰ تا ۳۹٬۰۰۰ فورینت. برنامهٔ بورسیهٔ استیپندیوم هانگاریکوم نیز گزینه‌ای برای کاهش هزینه‌های تحصیلی است، اما مسیر ویزا و اقامت برای بورسیه‌گیرندگان نیز یکسان است. چون رقم دقیق تمکن مالی و برخی جزئیات بسته به دانشگاه متفاوت است، پیش از اقدام حتماً با سفارت مجارستان یا دفتر بین‌المللی دانشگاه پذیرنده هماهنگ کنید.
پرسش‌های پرکاربرد
آیا برای یک دوره زبان کوتاه‌مدت در مجارستان هم به ویزای نوع D نیاز دارم؟
خیر، اگر دوره زیر ۹۰ روز باشد، ویزای شینگن نوع C با زیرشاخهٔ آموزشی/علمی یا دانشجوی بازدیدکننده کافی است و از طریق مرکز ویزای مجارستان در تهران قابل‌درخواست است.
هزینهٔ ویزای تحصیلی نوع D مجارستان چقدر است؟
هزینهٔ ویزا ۱۱۰ یورو است که باید نقدی و به یورو پرداخت شود؛ در صورت استفاده از خدمات هماهنگی مرکز ویزا، ۲۷ یورو کارمزد خدماتی نیز افزوده می‌شود.
آیا ویزای نوع D به‌تنهایی برای کل دوران تحصیل کافی است؟
نه، ویزای نوع D فقط مجوز ورود است؛ پس از ورود باید ظرف مهلت تعیین‌شده برای کارت اقامت تحصیلی از طریق Enter Hungary یا ادارهٔ OIF اقدام کنید.
کارت اقامت تحصیلی چند سال اعتبار دارد؟
حداقل یک سال یا طول دورهٔ تحصیلی (هر کدام کوتاه‌تر باشد) و حداکثر سه سال در نوبت نخست، با امکان تمدید یک تا سه ساله تا پایان دوره.
آیا رقم مشخصی برای تمکن مالی اعلام شده است؟
نه؛ منابع رسمی اتحادیهٔ اروپا فقط به «منابع مالی کافی» اشاره می‌کنند بدون ذکر رقم ثابت. میزان دقیق را باید از سفارت مجارستان یا دانشگاه پذیرنده در زمان اقدام استعلام کرد.
برای تمدید کارت اقامت باید از ایران اقدام کنم؟
خیر، تمدید فقط از داخل مجارستان و از طریق سامانهٔ Enter Hungary ممکن است؛ باید دست‌کم ۳۲ روز پیش از انقضای کارت فعلی اقدام کنید.
منابع و لینک‌های داخلی: