سیستم اطلاعات و مجوز سفر اروپا (ETIAS) یک مجوز سفر الکترونیکی برای اتباع کشورهای «بدونویزا» است که پیشبینی میشود در سهماههٔ پایانی سال ۲۰۲۶ راهاندازی شود. مهمترین نکته برای هموطنان: چون شهروندان ایران برای سفر به منطقهٔ شنگن به ویزا نیاز دارند، ETIAS شامل دارندگان پاسپورت ایران نمیشود و آنها همچنان باید ویزای شنگن دریافت کنند. در این مقاله بر پایهٔ اطلاعات رسمی اتحادیهٔ اروپا توضیح میدهیم ETIAS چیست، چه کسانی به آن نیاز دارند و ایرانیان باید چه کنند.
ETIAS چیست؟
ETIAS مخفف «سیستم اطلاعات و مجوز سفر اروپا» است. این سامانه یک ویزا نیست، بلکه یک «مجوز سفر» الکترونیکی است که پیش از سفر بهصورت آنلاین دریافت میشود. هدف آن، بررسی امنیتی مقدماتیِ مسافرانی است که برای اقامت کوتاهمدت وارد کشورهای اروپایی میشوند و تاکنون بدون ویزا سفر میکردهاند. طبق اطلاعات رسمی اتحادیهٔ اروپا، این سامانه انتظار میرود در سهماههٔ پایانی سال ۲۰۲۶ عملیاتی شود.
چه کسانی به ETIAS نیاز دارند؟
ETIAS تنها برای اتباع کشورهایی طراحی شده است که برای سفر کوتاهمدت به منطقهٔ شنگن نیازی به ویزا ندارند؛ برای نمونه شهروندان کشورهایی مانند بریتانیا، آمریکا، کانادا و بسیاری از کشورهای دیگر که از معافیت ویزای کوتاهمدت برخوردارند. این افراد پس از راهاندازی سامانه باید پیش از سفر یک مجوز ETIAS دریافت کنند. برعکس، اتباع کشورهایی که برای ورود به شنگن به ویزا نیاز دارند، مشمول ETIAS نمیشوند و مسیر آنها همان درخواست ویزای شنگن باقی میماند.
چرا ETIAS برای دارندگان پاسپورت ایران کاربرد ندارد؟
ایران در فهرست کشورهایی قرار دارد که اتباع آن برای ورود به کشورهای منطقهٔ شنگن به ویزا نیاز دارند. از آنجا که ETIAS فقط مخصوص اتباع «بدونویزا» است، دارندگان پاسپورت ایران مشمول این سامانه نمیشوند. به بیان ساده، اگر با پاسپورت ایرانی قصد سفر به اروپا دارید، همچنان باید مانند گذشته برای ویزای شنگن اقدام کنید و راهاندازی ETIAS تغییری در این روند ایجاد نمیکند. مراقب تبلیغات گمراهکنندهای باشید که «ETIAS» را جایگزینی آسان برای ویزای شنگن ایرانیان معرفی میکنند؛ این ادعا درست نیست.
یک استثنای مهم: دارندگان پاسپورت دوم
معیار ETIAS، «تابعیتِ پاسپورتی» است که با آن سفر میکنید، نه محل تولد یا اقامت شما. بنابراین اگر افزون بر پاسپورت ایران، پاسپورت دومی از یک کشور بدونویزا (برای مثال یکی از کشورهای کارائیب دارای برنامهٔ شهروندی) داشته باشید، میتوانید با همان پاسپورت دوم و از طریق ETIAS به اروپا سفر کنید. این یکی از دلایلی است که برخی متقاضیان به دنبال دریافت تابعیت دوم هستند. برای بررسی دقیق شرایط، همیشه قوانین روزآمد را از منبع رسمی راستیآزمایی کنید.
سامانهٔ مرزی مرتبط: EES
در کنار ETIAS، اتحادیهٔ اروپا سامانهٔ دیگری به نام «سیستم ورود/خروج» (EES) را نیز راهاندازی میکند که اطلاعات بیومتریک مسافران غیراروپایی را در مرز ثبت میکند. برخلاف ETIAS، این سامانه شامل مسافران دارای ویزا هم میشود؛ یعنی حتی با پاسپورت ایرانی و ویزای شنگن، ممکن است هنگام ورود، اطلاعات بیومتریک شما ثبت شود. برای آگاهی از جزئیات و زمانبندی دقیق EES و ETIAS، به وبسایت رسمی اتحادیهٔ اروپا مراجعه کنید.
ایرانیان چه باید بکنند؟
پیام کلیدی روشن است: با پاسپورت ایران، مسیر شما همان ویزای شنگن است. برای افزایش شانس موفقیت، زمانبندی درخواست اهمیت دارد؛ راهنمای بهترین زمان درخواست ویزای شنگن به شما کمک میکند در پرتقاضاترین فصلها گرفتار نشوید. همچنین بخش زیادی از ریجکتها به اشتباهات قابلپیشگیری برمیگردد؛ فهرست ۱۰ خطای رایج در درخواست ویزا را حتماً پیش از اقدام بخوانید. اگر تغییرات جدید قوانین سفر برایتان مهم است، مطلب وضعیت ویزای آمریکا برای ایرانیان نمونهای دیگر از تحولات مقرراتی است که پیگیری آن ارزشمند است.
جمعبندی
ETIAS یک مجوز سفر الکترونیکی برای اتباع بدونویزاست که پیشبینی میشود در سهماههٔ پایانی سال ۲۰۲۶ راهاندازی شود و شامل دارندگان پاسپورت ایران نمیشود. اگر با پاسپورت ایرانی به اروپا سفر میکنید، همچنان به ویزای شنگن نیاز دارید. تنها استثنا، سفر با پاسپورت دومی از یک کشور بدونویزاست. برای برنامهریزی درست و کاهش ریسک ریجکت میتوانید از مشاورهٔ کارشناسان ۲۴ویزا بهره بگیرید.